سیاه‌چاله‌ها در نظریه، نتیجه‌ای از نسبیت عام آینشتاین هستند. وقتی که ستاره‌ای جرمی حداقل ۴ برابر خورشید سنگین‌تر داشته باشد، بعد از اتمام سوخت هسته‌ای خود تعادل گرانشی (جاذبه به سمت هسته ستاره)، و نیروی بُرونده‌ (Outward) انرژیِ تولید شده در همان هسته‌ی تولید کننده‌ی سوخت ستاره، به هم می‌خورد، و گرانش بر آن نیروی در حال خاموشی غلبه می‌کند، و در نهایت ستاره در خود فرو‌می‌ریزد. این فرویزش یا رُمبش، با این حداقل مقدار جرم، به جسمی عجیب تبدیل می‌شود به نام سیاه چاله، که هنوز حتی ابعاد و ویژگی‌های فرضی آن‌ها درک نشده، ولی می‌دانیم شروع به بلعیدن تمام ماده‌ای می‌کنند که در اطرافشان و تحت نفوذ گرانش بسیار نیرومند آنهاست. در مورد ابعاد کوچک چطور؟ آیا در ابعاد ریز به معنای دنیای کوانتمی هم چنین اتفاقی می‌افتد؟

Wormhole

شمایه‌ای دو بُعدی از یک کرمچاله که به تونل زمان هم معروف شده.

CMS-Experiment-at-CERN

آزمایش CMS که پژوهشگران ایرانی هم در این آزمایشگاه (بخشی از برخورد دهنده‌ی هادرونی)، از طرف مرکز تحقیقات فیزیک نظری (IPM) هم در سال‌های گذشته حضور داشتند. البته تصویر فوق شمایه‌ای گرافیکی ولی نمایه‌ای واقعی از آزمایش و خروجی‌ ذرات از محل برخورد دو باریکه‌ی پروتون است.

نسبیت عام آینشتاین برآن که خیر چنین اتفاقی برای اجرامی بسیار بزرگ روی نخواهد داد. ولی فرضیه‌هایی وجود دارند که در انرژی‌های بسیار بالا، در ابعاد انرژی‌های برخورد دهنده‌ هادرونی و چند آزمایشگاه دیگر، ممکن است چنین اتفاقی بیفتد. سیاه‌چاله‌های کوانتمی که به میکروسیاه‌چاله‌ها معروف شدند، شکل می‌گیرند. این پدیده در برخورد پروتون‌ها با پروتون‌ها در LHC می‌تواند اتفاق بیفتد. پرتوهای کیهانی که وارد جو زمین می‌شوند و از زمین عبور می‌کنند، نیز چنین ویژگی دارند، ولی چون از زمین عبور می‌کنند، سیاه‌چاله‌های کوانتمی که بوجود می‌آورند، ناپایدار هستند و با گذر پرتوها، فرصت بوجود آوردن سیاه‌چالۀ کامل را نخواهد داشت، و گرنه تا الان زمینی وجود نداشت!

Pointing_X-ray_Eyes_at_our_Resident_Supermassive_Black_Hole

رصدهای پرتو ایکس از مرکز کهکشان راه شیری که نشان از خروجی ذرات و تابش انرژی بالا در مرکز کهکشان دارد. بنا به نظریه حدس زده می‌شود که چیزی جز سیاه‌چاله‌هایی اَبَر پُرجرم نباید در این مرکز متراکم قرار داشته باشند. حتی یکی از راه‌های کشف نوترینوها و بررسی کاندیداهای ماده تاریک نیز، از طریق رصد همین مراکز متراک کهکشانی صورت میگیرد.

این شایعه را اولین بار سه نفر به نام‌های والتر واگنر (Walter Wagner) (در پروژه‌ی دیگر انرژی‌های بالا به نام RHIC)، لوییس سانچو (Luis Sancho) (خبرنگار علمی اسپانیایی) و اُوتو راسلر (Otto Rössler) (بیوشیمیدان آلمانی) مطرح کردند، که در زمان شروع به کار LHC خبرساز شدند. مارتین ریس، اخترفیزیکدان شهیر، محاسبه‌ای انجام داد و پاسخ احتمال چنین رویدادی را ۱ در ۵۰ میلیون اعلام کرد. از سال ۲۰۰۹ بارها دانشمندان پروژه‌ی بزرگ LHC پیام‌های تهدید حتی به مرگ دریافت کرده‌اند که به وضوح از افراد نادان و خطرناک بوده.

آیا این سیاه‌چاله‌ها زمین را مانند نمونه‌های بزرگ خود می‌بلعند؟
سرن در جوابیه‌ای عدم دانش کافی و فهم درست مفاهیم نه چندان ساده‌ی علمی را دلیل اصلی این نوع ادعاها اعلام کرده. ولی همواره رسانه‌ها که دامنه‌ی نفوذ بسیاری دارند، به مسائل دامن می‌زنند تا تیتر خبرهای خود را داغ نگه دارند. آنچه ممکن است روی بدهد به دو دسته تقسیم می‌شود: سیاه‌چاله‌های ناپایدار که گفتیم فرصتی برای کامل شدن ندارند و در کمتر از کسری از ثانیه بخار می‌شوند. دسته دوم پایدار هستند که برای آزمایشگاه‌های ثابتی چون LHC ممکن است شکل بگیرند و مانند دسته‌ی اول، ولی به سرعت از بین می‌روند.

lhcbh

خلاف این ادعای سیاه‌چاله‌هایی که زمین را می‌بلعند، با خود آزمایش‌ها مشخص شده. تاکنون چندبار این برخورد دهنده روشن شده و برخورد باریکه‌های پروتون هر دفعه با انرژی بالاتر از قبل انجام شده و چیزی تحت عنوان سیاه‌چاله‌ی کوانتمی که ادعاهای نادرست مطرح کرده‌اند، دیده نشد (با حداقل قابل شناسایی نبوده).

همین‌که این کلمات را بعد از آزمایش می‌خوانید، دلیل دیگری است بر اینکه نباید ادعاهای رسانه‌های غیرمتخصص را جدی گرفت. از دید این رسانه‌ها، مردم هر روز یک بشقاب پرنده می‌بینند و راجع به فضایی‌ها رو سیاست‌های بین سیاره‌ای و جنگ‌های بین سیاره‌ای می‌گویند! هر روز در راهپیمایی مریخی‌ها، موجودات جدیدی پیدا می‌کنند که ناشی از سایه ها و شکل‌های اتفاقی سنگ‌ها و غیره است.

لازم به ذکر است، بحث حیات قضیه‌ی دیگریست، و بسیار مفصل‌تر و کمی پیچیده‌تر از اشتباه‌ها یا دروغ‌هایی که رسانه‌های زرد و خبرنگاران جویای نام، دنبال آن هستند. برای مثال، اگر زمانی مقدمات شرایط وجود حیات حتی از نوع باکتری در مریخ بوده، قعلا کشف نشده. ولی در مورد سیاه‌چاله‌ها خیر! این شایعه‌ها کاملا نادرست است. نادانسته‌های ما از طبیعت بیشتر باعث می‌شود این عده به همین دلیل عدم توان فناوری‌های ما و یا دیدگاه علمی و ساختاربندی فیزیکی یا شیمیایی که هنوز از آن‌ها اطلاع نداریم، به مسائلی اشاره کنند که خودشان هم از آن‌ها خبر ندارند ولی شهرت و پول خوبی دارد. با این شایعه‌ها حتی به روش علمی هم نمی‌توان استنتاجی نظری و نه حتی تجربی کرد. یعنی همان روشی که ما در علم یعنی نظریه و تجربه داریم. روش علمی مسیر معینی دارد که لزوماً با شهودی که امکان خطا در آن بسیار بالاست، همخوانی ندارد. و دقیقاً همین یک نکته را اصحاب رسانه بنای بازی با کلمات و درد شهرت یک شبه قرار می‌دهند. هیحان ناشناخته‌ها که همواره انسان داشته، باعث حدی گرفتن یا حداقل گسترده شدن دامنۀ چنین اخباری بین مردم می‌شود. در نهایت، راهی جز علم برای مکاشفه و کنجکاوی مقابل انسان قرار ندارد.

برای مطالعه بیشتر جوابیه تیم سرن، می‌توانید به خبرنامه‌ی سرن مراجعه کنید.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *