مطالعات جدیدی نشان می‌دهند که ممکن است زمین در حدود دو میلیارد سال قبل میزبان حیات پیچیده شده باشد. سلنیوم چگونه می‌تواند حوزه‌ی جستجوی حیات فرازمینی را گسترش دهد؟

محققان همچنان به دنبال یافتن شواهدی دال بر وجود حیات در سیارات دیگر هستند. مطمئن‌ترین راه مطالعه‌ی این موضوع بررسی سیاره‌ای است که توانسته به طور موفقیت‌آمیزی میزبان حیات باشد، یعنی زمین خودمان!

به همین دلیل گروهی از دانشگاه واشنگتن مطالعاتی را بر اقیانوس‌های زمین انجام دادند و دریافتند که اقیانوس‌ها دست کم یک دوره از زمان‌های گذشته، شرایط لازم برای شکل‌گیری حیات را داشته‌اند. این زمان، چیزی حدود بیش از دو میلیارد سال قبل است، یعنی زمانی پیش از دوره‌ی ظهور اولین فسیل‌ها در طبیعت.

 

 

مایکل کیپ، دانشجوی دوره‌ی دکترا از دانشگاه واشنگتن که در رشته‌ی علوم زمین و فضا تحصیل می‌کند و نویسنده‌ی اصلی مقاله‌ی علمی تحقیقاتشان است، سنگ‌های رسوبی را بررسی و مطالعه کرده است. هدف او از این کار به دست آوردن مقادیر اکسیژن موجود در جو زمین در بین ۲ تا ۲٫۴ میلیارد سال قبل بوده است. در طول این پژوهش او نسبت ایزوتوپ‌های عنصر سلنیوم را در سنگ‌های رسوبی آنالیز کرده است تا به مقادیر اکسیژن پی ببرد.

 

پروفسور راجر بوئیک، عضو هیئت علمی دانشگاه واشنگتن در رشته‌ی اخترزیست‌شناسی می‌گوید: «شواهدی به دست آورده‌ایم که به گذشته‌های بسیار دور اشاره دارد. فسیل‌هایی از سلول‌های پیچیده یافته‌ایم که احتمالاً متعلق به ۱٫۷۵ میلیارد سال پیش هستند. اما نکته اینجاست که قدیمی‌ترین فسیل یافت شده الزاماً قدیمی‌ترین سلول پیشرفته‌ی ایجاد شده در روند تکامل حیات نیست. زیرا باید شرایط متعددی فراهم باشد تا یک سلول به فسیل تبدیل شود. سلول شانس کمی برای تبدیل شدن به فسیل دارد.»

او این نکته را هم اضافه کرد که اگرچه وجود فسیل سلول پیچیده به معنی این است که اکسیژن به اندازه‌ی کافی وجود داشته است تا سلول‌ها را گسترش دهد، اما لزوماً به این معنی نیست که اکسیژن این کار را کرده باشد.

این گروه پژوهشی سلنیوم موجود در لایه‌های رسوبی را آنالیز کردند تا بفهمند که آیا این عنصر توسط اکسیژن اکسید شده است یا خیر. اگر سلنیوم اکسید شده باشد، نسبت‌های ایزوتوپی عنصر در سنگ‌ها یک انتقال را نشان خواهند داد. همچنین حضور اکسیژن مقدار سلنیوم را در سنگ‌ها افزایش می‌دهد. تا کنون همواره فرض میشد که سطوح اکسیژن روی زمین به طور یکنواخت از مقادیر کم تا مقدار امروزی افزایش پیدا کرده است. اما به گفته‌ی بوئیک، این پژوهش‌ها نشان‌دهنده‌ی روند دیگری هستند. او توضیح می‌دهد: «چیزی که امروز به نظر صحیح می‌آید، این است که در بازه‌ای زمانی حدود یک چهارم میلیارد سال، مقادیر اکسیژن زیاد شده و سپس دوباره کاهش یافته است.»

 

هنوز معلوم نیست که چرا سطوح اکسیژن با تغییرات مواجه شده است. اما استفاده از سلنیوم برای جستجوی اکسیژن ابزاری مناسب برای بررسی حیات در ورای زمین نیز هست. بوئیک می‌گوید: «این رویکرد روشی جدید برای اندازه‌گیری مقدار اکسیژن در تاریخ سیاره‌ی ما است. از این طریق می‌توانیم بفهمیم که آیا حیات پیچیده به اکسیژن بستگی داشته و آن حیات آنقدر دوام آورده تا به موجودات هوشمند امروزی تبدیل شود یا خیر.»


مریم درودیان

منابع:

Astronomy

Michigan University

Scientific American

Live Science

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *