به دنیای سیاه‌چاله‌های میان ردۀ اخترشناسان خوش آمدید!

بعضی سیاه چاله ها کوچک هستند. بعضی غول! ولی واقعاً عجیب است که نبرد کیهانی بین ستاره‌های در حال گذر و حریصی  هم هستند که دانشمندان تاکنون اطلاعی از آنها نداشتند: سیاه‌چاله‌های میان رده!

ستاره‌ی خوشه‌ی ۴۷ توکان (صورت فلکی توکان) بین ۱۳ تا ۱۶ هزار سال نوری از زمین فاصله دارد. توپی چگال از ستاره‌هاست. صدها هزار ستاره در ۱۲۰ سال نوری در مجاور هم قرار گرفته‌اند و پرتوهای ایکس و گاما و پدیده‌های مختلف انرژی بالا گسیل می‌کنند. در این ناحیه تاکنون سیاه‌چاله‌ای کشف نشده بود. در مرکز آن احتمال وجود و رصد سیاه چاله وجود دارد، ولی فقدان رویدادهای کشندی و تراکم ستارگان مانع از غربال کردن سیاه چاله در آن نواحی می‌شد.

 

مرکر اخترفیزیک هاروارد-اسمیتسونین دو تاکتیک برای یافتن سیاه چاله به کار بست. نخست، حرکت ستارگان در جمع ستارگان، و قیاس با سرعت چرخشی که در صورت وجود سیاه چاله می‌توانست سبب شود. دومی، رصد مکان تپنده ها در خوشه کروی بود. سیاه چاله ها چگال‌ترین اجرام در عالم هستند. ولی ستاره های نوترونی (ازجمله تپنده ها) به دومی نزدیک‌تر بودند، چراکه هردو همان نتیجه‌ای را دارند که ستاره های غول، به ابرنواختر تبدیل می‌شوند و هسته‌ی ستاره‌ایشان منهدم می‌شود. (در چند مکانسیم می‌تواند به سیاه چاله‌ها هم بینجامد).

 

 

 

اگر تپنده‌ها بزرگترین اجرام در خوشه های کروی باشند، به هسته نزدیک‌ترند و مانند جاذب گرانشی عمل می‌کنند. ولی در عوض تپنده‌ها به جای تجمع در مرکز، در خوشه پراکنده می‌شوند. این بررسی‌ها نشان می دهند که یک سیاه چاله با ۲۲۰۰ جرم خورشید، در مرکز توکان ۴۷ وجود دارد. تاکنون اخترشناسان فقط سیاه چاله هایی زیر ۱۰۰ جرم خورشید و ۱۰ هزار بالای جرم خورشید، پیدا کرده اند که دومین دسته بخشی از نیروی عظیم کهکشان ها را فراهم می کنند. این سیاه چاله های میان رده، منبع تغذیه ی ابر سیاه چاله ها هستند. وقتی با بلعیدن ستارگان جشن بخواهند بگیرند جرمی عظیم به دست می آورند.

 

سیاه چاله های میان رده ممکن است از چند ستاره در خوشه ی چگال در حال انهدام شکل بگیرند که خود سیاه چاله هایی بزرگتر می‌سازد. می‌توانند سیاه چاله هایی باشند که به مرور زمان شکل گرفته اند؛ بخصوص اینکه توکان ۴۷، ۱۲ میلیارد ساله‌ست و زمان کافی برای مکیدن ماده داشته. سناریویی هم وجود دارد که برآن است، کمی پس از انفجار بزرگ مناطق خاصی  از انبساط عالم آنقدر چگال بودند که کمی بعد سیاه چاله ها شکل گرفتند. یافتن این میان رده های بیشتر شاید دشوار باشد. سیاه چاله ها بخصوص پُرجرم‌ها مناطقی که باقیمانده ی مواد دارند جارو کنند. ولی اگر ستاره ینگون بختی سر راهشان باشد، نتیجه آن می شود که اخترشناسان دیدند! سیاه چاله های میان رده!

 

مهر ۱۳۹۵


منبع:

Astronomy

۴۷ Tucanae

 

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *