نوشته‌ها

در سایۀ سیاه‌چاله
فرهاد ذکاوت

پرسش و پاسخ‌هایی دربارۀ سیاه‌چاله‌ها و اولین تصویر ردپای سیاه‌چالۀ کهکشان M87

  • اگر سیاه‌چاله را نمی‌توان دید آیا تصویر منتشر شده تصویر سیاه‌چاله بود؟

تصویری که گرفته شده مکان دقیق و حتی شعاع این منطقۀ تاریک را نشان می‌دهد. به عبارت بهتر در واقع محل حضور سیاهچالۀ احتمالی با وضوح کم گرفته شده (به دلیل واقع شدنش در کهکشانی دیگر به نام مسیه ۸۷ (M87) و یا در فهرستی دیگر به نام (NGC4486) با فاصلۀ ۵۳٫۲ میلیون سال نوری از زمین). سیاهچاله‌ها به دلیل میدان گرانشی (که در دنیای فیزیک چاه پتانسیل گرانشی هم نامیده می‌شود) بسیار قوی هر آنچه از شعاع گرانشی لایۀ بیرونی به نام افق رویداد گذر کرده باشد می‌بلعد و در اصطلاح هیچ چیز از این نقطۀ بی‌نهایت یا تکینگی نمی‌تواند فرار کند.

تصویر۱٫ چاه پتانسیل گرانشی
ادامه مطلب …

افتتاح سومین آنتن در شهر کاشینای ایتالیا

 

بزرگترین آنتن اروپا به نام ویرگوی پیشرفته (Advanced Virgo) در رصدخانه گرانشی اروپا European Gravitational Observatory  (EGO) واقع در  کاشینای ایتالیا در تاریخ ۲۰ فوریه ۲۰۱۷ (برابر با ۲ اسفند ماه ۱۳۹۵) افتتاح گردید. به گفته ی پژوهشگران با احداث و راه اندازی این آنتن اکنون تشخیص امواج گرانشی که منجر به وقوع انفجار بزرگ شده‌اند، سهل ترخواهد بود. ادامه مطلب …

به دنیای سیاه‌چاله‌های میان ردۀ اخترشناسان خوش آمدید!

بعضی سیاه چاله ها کوچک هستند. بعضی غول! ولی واقعاً عجیب است که نبرد کیهانی بین ستاره‌های در حال گذر و حریصی  هم هستند که دانشمندان تاکنون اطلاعی از آنها نداشتند: سیاه‌چاله‌های میان رده!

ادامه مطلب …

سیاه‌چاله‌ها در نظریه، نتیجه‌ای از نسبیت عام آینشتاین هستند. وقتی که ستاره‌ای جرمی حداقل ۴ برابر خورشید سنگین‌تر داشته باشد، بعد از اتمام سوخت هسته‌ای خود تعادل گرانشی (جاذبه به سمت هسته ستاره)، و نیروی بُرونده‌ (Outward) انرژیِ تولید شده در همان هسته‌ی تولید کننده‌ی سوخت ستاره، به هم می‌خورد، و گرانش بر آن نیروی در حال خاموشی غلبه می‌کند، و در نهایت ستاره در خود فرو‌می‌ریزد. این فرویزش یا رُمبش، با این حداقل مقدار جرم، به جسمی عجیب تبدیل می‌شود به نام سیاه چاله، که هنوز حتی ابعاد و ویژگی‌های فرضی آن‌ها درک نشده، ولی می‌دانیم شروع به بلعیدن تمام ماده‌ای می‌کنند که در اطرافشان و تحت نفوذ گرانش بسیار نیرومند آنهاست. در مورد ابعاد کوچک چطور؟ آیا در ابعاد ریز به معنای دنیای کوانتمی هم چنین اتفاقی می‌افتد؟ ادامه مطلب …